فصل اول
1-1 آشنایی با پایگاه داده

تاریخچه
مفهوم پایگاه داده از دههٔ ۱۹۶۰ برای کاهش مشکلات فزاینده در طراحی، ساخت، و نگهداشت سسیستم‌های اطلاعاتی (معمولاً با تعداد زیادی کاربرِ نهایی همزمان، و با تعداد زیادی دادهٔ مختلف) ایجاد شده‌است. این مفهوم به همراه مفهوم سیستم‌های مدیریت پایگاه داده که دستکاری مؤثر و کارا به پایگاه داده‌ها را ممکن می‌کند رشد کرده‌است.
اولین کاربردهای اصطلاح پایگاه داده به ژوئن ۱۹۶۳ باز می‌گردد، یعنی زمانی که شرکت System Development Corporation مسئولیت اجرایی یک طرح به نام «توسعه و مدیریت محاسباتی یک پایگاه داده‌ای مرکزی» را بر عهده گرفت. پایگاه داده به عنوان یک واژه واحد در اوایل دهه ۷۰ در اروپا و در اواخر دهه ۷۰ در خبر نامه‌های معتبر آمریکایی به کار رفت.(بانک داده‌ای یا در اوایل سال ۱۹۶۶ در روزنامه واشینگتن پست کار رفت).
اولین سیستم مدیریت پایگاه داده در دهه ۶۰ گسترش یافت. از پیشگامان این شاخه چارلز بکمن می‌باشد. مقالات بکمن این را نشان داد که فرضیات او کاربرد بسیار مؤثرتری برای دسترسی به وسایل ذخیره‌سازی را مهیا می‌کند. در آن زمانها پردازش داده بر پایه کارت‌های منگنه و نوارهای مغناطیسی بود که پردازش سری اطلاعات را مهیا می‌کند. دو نوع مدل داده‌ای در آن زمانها ایجاد شد:CODASYL موجب توسعه مدل شبکه‌ای شدکه ریشه در نظریات بکمن داشت و مدل سلسله مراتبی که توسط North American Rockwell ایجاد شد و بعداً با اقباس از آن شرکت IBM محصولIMS را تولید نمود.
مدل رابطه‌ای توسط E. F. Codd در سال ۱۹۷۰ ارائه شد. او مدل‌های موجود را مورد انتقاد قرار می‌داد. برای مدتی نسبتاً طولانی این مدل در مجامع علمی مورد تأیید بود. اولین محصول موفق برای میکرو کامپیوترها dBASE بودکه برای سیستم‌عامل‌هایCP/M و PC-DOS/MS-DOS ساخته شد. در جریان سال ۱۹۸۰ پژوهش بر روی پایگاه‌های مدل توزیع شده و ماشین‌های پایگاهی (database machines) متمرکز شد، اما تأثیر کمی بر بازار گذاشت. در سال ۱۹۹۰ توجهات به طرف مدل شیء گرا جلب شد. این مدل جهت کنترل داده‌های مرکب لازم بود و به‌سادگی بر روی پایگاه داده‌های خاص، مهندسی داده (شامل مهندسی نرم‌افزار منابع) و داده‌های چند رسانه‌ای کار می‌کرد.
در سال ۲۰۰۰ نوآوری تازه‌ای رخ داد و پایگاه اکس‌ام‌ال (XML) به وجود آمد. هدف این مدل از بین بردن تفاوت بین مستندات و داده‌ها است و کمک می‌کند که منابع اطلاعاتی چه ساخت یافته باشند یا نه در کنار هم قرار گیرند.

1-2 پایگاه داده چیست
پایگاه داده¬‌ها
بارت است از مجموعه¬‌ای از داده¬‌های به هم مرتبط.
پایگاه داده¬‌ها عبارت است از مجموعه¬‌ای از داده¬‌های منطقا به هم¬ مرتبط (و توصیف این داده¬‌ها) که برای پاسخ¬‌گویی به نیازهای اطلاعاتی یک سازمان طراحی شده¬‌اند.
پایگاه داده¬‌ها به مجموعه¬ای از داده¬‌ها اطلاق می¬‌شود که توسط یک سیستم مدیریت پایگاه داده‌¬ها، مدیریت می¬‌شود.
گاه به جای عبارت «پایگاه داده» از اصطلاح «بانک اطلاعات» استفاده می¬‌شود. این اصطلاح قدیمی بوده و توسط مبتکران پایگاه‌¬های داده اولیه به کار برده می¬شده است.
لازم به ذکر است که چینش تصادفی داده¬‌ها را نمی¬‌توان یک پایگاه داده در معنای خاص آن تلقی نمود؛ چراکه پایگاه داده برای هدفی خاص ساخته و جمع¬‌آوری شده، کاربران مشخصی را مخاطب قرار می¬‌دهد و کاربردی ویژه از سوی طراحان برای آن مدنظر قرار داده می‌¬شود.

فصل دوم
2-1 ساخت یک پایگاه داده جدید
بعد از آنکه برنامه اکسس را از منوی Start باز کردید ، یک صفحه مانند شکل زیر باز می شود که به ترتیب مراحل نشان داده شده را انجام می دهیم

1- نام مناسبی برای برنامه خود انتخاب و آن را در قسمت File Name تایپ کرده .
2- آدرس محل ذخیره فایل را انتخاب کرده .
3- دکمه Create را زده تا دیتابیس مورد نظر ایجاد شود .

آموزش اکسس
صفحه ایجاد شده

2-2 ساخت جدول ورود اطلاعات
حال وارد محیط اصلی برنامه اکسس جهت طراحی شدیم. بعد از باز شدن صفحه نخست برنامه شما با یک جدول خالی روبرو می شوید که هیچ نوع اطلاعاتی در آن وجود ندارد. در اینجا لازم است بگوییم این جداول مهمترین بخش پایگاه داده شما می باشد که یک نکته بسیار مهم را باید همواره در نظر بگیریم:
• حتما نام جداول ساخته شده باید به زبان انگلیسی یا فینگلیش(namekarbar) تایپ شود. از نوشتن نام فارسی برای جداول جدا خوداری کنید زیرا این کار باعث می شود در قسمت های بعدی دچار مشکلات بسیار پیچیده شوید که ممکن است کل کارهای شمارا تحت تاثیر قرار دهد و یا باعث از بین رفتن آنها شود.
برای آنکه بتوانیم طراحی جدول را انجام دهیم از منوی Home به بخش View رفته. قبل از ورود به محیط View از شما یک سوال در مورد نام جدول پرسیده می شود. آن را به دلخواه پر کنید ( حتما انگلیسی و یا فینگیلیش)

پس از ورود نام به محیط بعدی وارد می شوید. در این قسمت می توانیم نام هر ستون از جدول و تنظیمان مربوط به آن را وارد کنید .
Field Name: تعیین نام ستون مورد نظر (به صورت انگلیسی و یا فینگلیش).
Data Text: تعیین نوع اطلاعات ورودی به سلول مورد نظر.
Description: برای نوشتن توضیحات استفاده می شود .
در بخش Data Text یک منوی کشوی وجود دارد که با کلیک کردن بر روی آن می توان انواع فرمت های ورودی اطلاعات را انتخاب کرد.
Short Text: حداکثر 256 کاراکتر می تواند در خود جا بدهد.
Long Text: تعداد کاراکترها وردی به آن بیش از 256 کاراکتر خواهد بود.
Data/Time: برای ورود تاریخ و زمان استفاده می شود.
Currency: زمانی که قرار باشد مبلغ را در سامانه وارد کنیم از آن استفاده می کنیم.
Auto number: برای آنکه سامانه به صورت اتومات اعداد را انتخاب کند. معمولا فرمت ID را بر روی این حالت قرار می دهند تا به صورت اتومات شماره تولید کند.
Yes/NO: برای ساختن سوالات بله و خیر از این گزینه استغاده می شود.
Attachment: برای قرار دادن فایل های ضمینه در برنامه از این قسمت استفاده می کنیم.
Look up Wizard: برای ساختن ارتباطات بین جدولی از آن استفاده میکنیم که در بخش های بعدی یکی از پرکاربرد تریت آیتم ها خواهد بود.
برای آنکه تا اینجای کار بهتر از مبانی گفته شده بهتر استفاده کنیم ، یک مثال را قدم به قدم طی خواهیم کرد.لازم به ذکر است که ما در نظر داریم در مثال اول ساخت یک پایگاه داده دفترچه تلفن را دنبال خواهیم کرد.